چهارشنبه ۲۶ شهریور ۱۳۹۹ - ۱۰:۲۸
کد خبر66606

گفتگوی تفصیلی با مریم مشرف الملک در آستانه برگزاری کنگره شهریار؛
شهریار، حلقه پیوند میان ادبیات کلاسیک و مدرن

مریم مشرف الملک

عضو هیات علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دنشگاه شهید بهشتی استاد محمدحسین شهریار را حلقه پیوند میان ادبیات کلاسیک و مدرن دانست.

به گزارش شهریار، کنگره ملی شعر و ادب ایران، بزرگداشت استاد شهریار به همت معاونت فرهنگی و سازمان فرهنگی اجتماعی ورزشی شهرداری تبریز برگزار خواهد شد. به همین مناسبت گفتگویی با دکتر «مریم مشرف الملک» هیات علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید بهشتی داشتیم.

مریم مشرف الملک فارغ التحصیل مقطع دکترای زبان و ادبیات فارسی از دنشگاه علامه طباطبایی و عضو هیات علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید بهشتی است. از آثار، تالیفات و ترجمه های متعدد وی کتاب مرغ بهشتی در خصوص زندگی و شعر استاد محمد حسین بهجت تبریزی(شهریار)، بهاء ولد، شیوه نامه نقد ادبی، زندگی و شعر محمد فضولی، مولوی و تفسیر عرفانی، سبک و زبان در نقد ادبی و... را می توان نام برد. این استاد برجسته ادبیات همواره در حوزه پژوهش ساعی بوده و آثار پژوهشی فراوانی را در کارنامه خود دارد. همچنین دکتر مشرف الملک یکی از محققان حوزه ادبیات مشروطه نیز می باشد که آثار وی در این حوزه مورد مراجعه واستفادهء محققان ودانشجویان است.
مشروح مصاحبه با دکتر مریم مشرف الملک در ادامه می آید:

با توجه به برگزاری کنگره ملی شعر و ادب ایران؛ بزرگداشت استاد شهریار، از تاثیرات این شاعر نامی در بسط و توسعه ادبیات بفرمائید؟
استاد محمد حسین بهجت تبریزی که به استاد شهریار شهرت دارد متعلق به دورانی است که ادبیات فارسی با تحولی عمیق همراه بوده است و ایشان را می توان بعنوان حلقه پیوندی بین ادبیات کلاسیک و مدرن دانست. شهریار در کنار یکی دو نفر از برجسته ترین چهره های دهه ۳۰ اشعار رمانتیک بسیاری داشته و صحبت های خود استاد شهریار در مقدمه دیوانش از مکتب شهریار خبر می دهد.

از ویژگی های اشعار شهریار بفرمائید؟
شهریار علاقه ویژه ای به ادبیات رمانتیک داشت و از ویژگی های بارز رمانتیسم حرکت آزاد تخیل است و شهریار در اشعار بلند راز و نیاز، اسیر هیچ نوع باید و نبایدی نیست و دقیقاً جریان آزاد تخیل را ایجاد کرده است.
البته احساس گرایی با رمانتیزیسم که عصری از تاریخ فرهنگ در غرب اروپاست متفاوت است و آنچه که ما در  شعر هذیان دل که به گفته شاعر نسخه فارسی منظومه حیدربابا هست مشاهده می شود بازگشت به گذشته و احساس امنیت در روستا را با ادبیات رمانتیک بیان نموده است.
از دیگر ویژگی های مکتب شهریار می توان به رمانتیسم اجتماعی اشاره نمود، ادبیاتی که روشن فکری و عدالت خواهی را در بساط داشت و البته این ها اندیشه های حزبی و سیاسی نبوده اند و برخاسته از شور، وجد و هیجان شاعر بوده که همواره چندان سنجیده به نظر نمی رسد.

دلیل اینکه اشعار شهریار بیشتر با زبانی ساده و عامیانه بوده است  چیست؟
شهریار چه در زبان آذربایجانی و چه در فارسی به زبان مردم سخن گفته و این را می توان در آثار جمال زاده و دهخدا نیز به وضوح دید. شهریار که متولد ۱۲۸۵ و همزمان با امضاء فرمان مشروطیت بود در اشعارش با زبان مردم کوچه و بازار سخن گفته:

دوشینه گذشتم به خرابات علی کور
مأمور ملاقات کسی بودم و معذور

رندان خراباتی تهران چه کثیفند
رحمت به‌ همان خاک‌نشینان نشابور

و یا در دیگر اشعارش از ضرب المثل هایی که نگاه عامیانه را با خود به دوش می کشد می گوید:


آمد از پهلوی من رد شد رفت                    
خوب بود آمدنش بد شد رفت

من که یارای سلامیم نماند                         
او هم البته مقید شد رفت

باز این شرم پدرصلواتی                            
در میان من و او سد شد رفت

باز شد موسیقی عشق آغاز                        
وین ملاقات در آمد شد رفت

دل من تازه مسلمان شده بود                      
باز یک مرتبه مرتد شد رفت

مع الوصف یکی از بارز ترین ویژگی های شعر شهریار توجه به زبان عوام و مردم کوچه و بازار  بعنوان شاعری مکتب ساز بوده است.

سرکار خانم دکتر مشرف الملوک رابطه شهریار با شعر نو چگونه بوده؟
شهریار علاقه بسزایی به حافظ داشت  و در غزل هم از وی پیروی کرده ولی معیار های ذوقی شهریار برخلاف حافظ که شفاف و زلال است بیشتر به معیار های ذوقی سعدی که ابهام دارد و صریح نیست نزدیک تر است و استاد شهریار نیز با غزل شهرت پیدا کرده است، اما نیاز بسزایی را می طلبد که توجه خاصی به اشعار نو شهریار شود، به عنوان مثال قطعه مومیایی، یکی از اشعار نو شهریار چند لایگی زبان و ویژگی های شهر مدرن را به همراه خود دارد.

ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.
6 + 0 =